Tala mánakvøldið 10.03.2025. Pætur Martinsson Hansen. Jóh.11. 2.Kor.12.
Kategori: Alt innihaldi
trugv.com
-
Vanheilaga, tóma tosi!
Men halt teg burtur frá hinum vanheilaga, tóma tosi! Tí tey fara altíð longur í gudloysi, og orð teirra koma at eta um seg sum kreft. Millum teirra eru Hýmeneus og Filetus, (2.Tim.2.16-17).
Paulus ávarar, í versinum frammanundan: “stríðast um orð”
Klandursom menniskju elska orðastríð og orðaklúgvarí. Tað er tómt tos, nyttuleys og til ongan bata. Tey skapa stríð og skilnað. Men halt teg burtur frá hinum vanheilaga, tóma tosi! Tey eru verðslig, virðisleys og vreiði. Tey eru minni eyðsýnd og meiri hárfín enn beinleiðis stríð. Men ofta oyðaileggja gudsóttan.
Men hinum vanheiløgu kellingaævintýrum skalt tú sigast undan; ven teg heldur til gudsótta! (1.Tim.4.7).
Men gudsóttin er nyttuligur til alt og hevur lyfti, bæði fyri lívið, ið nú er, og fyri hitt, ið kemur. (1.Tim.4.8).
Paulus ápostul áminnir unga vin sín: “Á, Timoteus! Varðveit tað, sum tær er litið upp í hendur, og vend tær burt frá hinum vanheilaga, tóma tosi og mótstøðu »kunnskaparins« – sum tað av órøttum verður kallað, og sum nøkur játta seg undir og eru vilst burt frá trúnni!” (1.Tim.6.20-21). “Mótstøðu »kunnskaparins«” ljóðar sum kunnskapur, men er als ikki kunnskapur.
Úrslitið av hesum “tóma tosi” er ikki gott. Gudloysið bert økist.
Villeiðingin ella “orð teirra koma at eta um seg sum kreft.” Hýmeneus og Filetus vóru dømu um slíka “kreft.” Teir lærdu at uppreistnin hevði longi verið.Pætur ápostul kemur við somu ávaring: “varðið tykkum, at tit verða ikki rivin við av villu hinna gudleysu og falla úr tykkara egnu føstu støðu,” (2.Pæt.3.17).
-
Tú hatar meg
Tala sunnumorgunin 02.03.2025. Einar Vang. 1.Mós.2.16, 3.1, Sálm 23.1
-
Umsorgan – Nehemias
Tala mánakvøldið 03.03.2025. Hanus Martinsson Hansen. Hvønn dag ófrið. Umsorgan fyri fólki Guds, 2.Kor.11.28.
-
Søkið HARRAN!
Leitið ikki til Betel….. Søkið HARRAN, og tit skulu liva!
Betel hevði eina langa søgu í Íslael. Á veg til Kánansland reisti Ábram tjald sítt eystan fyri Betel (1.Mós.12.8), og ákallaði navn HARRANS. Sama gjørdi hann, tá hann kom heim aftur úr Egyptalandi (1.Mós.12.3-4). Tað var eisini í Betel, at Jákup droymdi um stigan (1.Mós.28.10-12,19), og seinni fekk hann sítt nýggja navn, Ísrael, á sama staði (1.Mós.35.9-15).
Tíverri, gjørdist Betel (hús-Guds) til Bet-Aven (hús-avgudanna), (Hos.4.15), tað var aftaná, at Jeroboam hevði gjørt eitt tempul til gullkálvin (1.Kong.12.28-33). Mong ár eftir hetta, tá Ísrael var lagt í oyði, setti Assýria, prestar í Betel fyri at oyðileggja landið (2.Kong.17.27-34). Staðið, gjørdist avgudur, istaðin fyri Gud.
Vandin stóst av, at tey vístu størri umsorgan fyri ognum enn ognarfólki Guds.
Plássi gjørdist “eitt-fólks gudsdýrkan,” ístaðin fyri “sannleiki Guds.” Hugmyndir ístaðin fyri hugkveiking frá Gudi. Tilbiðjan av bústøðum og tiltøkum, trokaðu tilbiðjan av Gudi burtur. Hesi bæði, sum komu ístaðin fyri Gud, elvdu og skaptu villeiðing til fráfall.
Ávaringin frá Amos er framvegis tíðarhóskandi: “Søkið HARRAN,” (Amos.5.6). Men lyftir var og er: “so skulu tit liva!”
Vit kom ikki at finna Gud á einum plássi ella í einum bústaði, men í einum persóni (Áp.4.12).
Vit kunnu ikki finna Gud í einum átaki, men í trúgv (Matt.6.33, Heb.11.6).
Gud er als ikki at finna í manna lyftum, men í lyftum og í kraft Guds (2.Pæt.1.4).
HMM III, Týtt PMH
-
Galatiabrævið Kap.1.1-10
Galatiabrævið Januar 2025
Innihalds Yvirlit:
- Kap. 1 – 2 Søga og upphav evangeliiums
- Kap. 3 – 4 Læran og váttan av evangeliinum
- Kap. 5 – 6 Tað verkliga og kraftin í evangeliinum
———————————-
Kap 1 og 2 Paulusar evangeliium, djúpa keldu og kraft.
Kap 3 Mótsetningurin av lóg og náði.
Kap.4 til 5.6 Hvat merkir andi-sonarrættarins, sum er komin.
Kap.5.7-6.18 Lív og atferð.
————————————
Ymisk orð sum koma ofta fyri: kross, frælsi, lóg, hold, lyfti, trælur, trældóm, trúgv, so munin millum verk holdsins, og ávøkst andans ella holdsins, 5.19-23.
—————————————————
Jesus, Paulus og Jákup kunngjørdu sama evangeliið:
Trúgv er ikki verk, verk eru ikki trúgv.
Náði eru ikki verk, verk eru ikki náði.
Í Galatia løgdu tey síni egnu verk afturat evangeliinum, fyri at fullføra frelsuna, men komu bert undur bann av somu grund.
Men í Jákupsbrævi, tóku tey verk burtur frá sannað evangeliinum, tá tey longu vóru frelst. Tað kallar Jákup fyri “deyð trúgv.”
Góð verk halda okkum frá fongsli, men ikki frá fortaping. Vit verða ikki frelst “av” góðum verkum, men “til” góð verk.
Vit verða frelst av náði eina,
við trúgv eina,
á Jesus Kristus eina.
(Ef.2.8. Áp.16.31).
Kraftin kemur gjøgnum evangeliið við heilaga Andanum.
Tástani, ikki fyrr enn tá, fáa vit kraft til at liva rætt.
Tað er trúvert orð, og um hetta vil eg, at tú skalt vitna við kraft, so tey, sum eru komin til trúgv á Gud, kunnu leggja seg eftir at gera góð verk.
Hetta er menniskjum gott og gagnligt. (Tit.3.8).
..sum gav Seg sjálvan fyri okkum at loysa okkum úr øllum lógloysi og reinsa Sær sjálvum ognarfólk, íðið til góð verk. (Tit.2.14).
Eisini okkara mugu læra at gera góð verk, alt eftir sum trongd er til, so tey vera ikki ávakstarleys. (Tit.3.14).
Tí vit eru smíð Hansara, skapt í Kristi Jesusi til góð verk, sum Gud frammanundan hevur lagt til reiðar, at vit skuldu liva í teimum. (Ef.2.10).
Tí Gud er tann, sum virkar í tykkum, bæði at vilja og at virka, eftir góða vilja Sínum. (Fil 2.13)
Tað, sum skapar andaligan ávøkst, er evangeliið við Anda Guds, og ikki okkara egnu verk (Gal.5.16-26), ikki lógin av Sinai, men kraftin í orðið krossins, (1.Kor.1.18).
Trúarlýdni, ella lýðin móti trúnni (læruni) fremur tokkalig góð verk fyri Gudi. Ikki mótsætt, ella øvugt, at tað eru verk okkara, sum staðfesta trúnna, men trúgvin, trúarlýdni, sum fremja verkini.
Honum, ið mentur er at styrkja tykkum, eftir evangelii mínum og prædikuni um Jesus Kristus, eftir opinbering loyndardómsins, ið frá ævigum tíðum hevur verið tagt um,
men sum nú er komin fyri ljósið og við profetiskum skriftum, eftir boði hins æviga Guds, kunngjørdur fyri øllum heidningunum til at virka trúarlýdni – Honum, hinum eina vísa Gudi, veri dýrdin, við Jesusi Kristi, í aldur og allar ævir! Amen. (Róm.16.25-27).
————————————————–
Kap.1
V.1
Paulus, ápostul, ikki av menniskjum, ei heldur við nøkrum menniskja, men við Jesusi Kristi og Gudi Faðir, sum reisti Hann upp frá hinum deyðu,
Hann byrjar í hinum brøvunum: við vilja Guds ápostul (1.Korint, 2.Korint, Efesus., Kolosse., 2.Tim.). Men her byrjan hann við: ikki av menniskjum, ei heldur við nøkrum menniskja, sum millummenn, ella sum umboð, nei, eina við Jesusi Kristi og Gudi Faðir.
Við hesum máttmikla fyrsta versi, sær út til at Heilagi Andin hevur lagt ápostlinum nakað sera álvarsamt og tungt á hjarta. Tað koma vit eisini at ásanna, sum vit lesa alt brævið.
Tað vóru eingi menniskju, sum høvdu innsett hann, eingin Bíbiluskúli, eingi samkomuumboð, kirkjuumboð ella nøkur mannaskipan. Hinir 12 vóru sendir út av Harranum Jesusi Kristi. Teir høvdu eisini eitt serligt kall. Teimum tørvaðu ikki nøkur “skjøl:” umboðsskjøl, fulltrúarváttan, viðmælisbrøv; trúnaðarbrøv, elstaváttan, pastorváttan upp á rættin til at kalla seg ápostlar. Paulus verjir sítt ápostlaembæti við at siga: at tað er við Jesusi Kristi og Gudi Faðir (Gal.1.11-20). Vit finna ongan ápostoliskan myndugleika í dag at innseta nakran til verk Guds. Men, vit lesa: Og Gud hevur í samkomuni sett (1.Kor.12.28). Vit eiga øll at boyggja okkum undir fullkomna mynduleika Bíbliunnar. Katolikkar, protistantar, baptistar, og mangir aðrir bólkar hava sett sínar egnu til aftur at innseta andaligar myndugleikar. Enntá nakrir innan teir sokallaðu “brøðurnar” hava tikið sær tað frælsi at eftirapa hesum mannagjørdum myndugleikaleisti. Paulus spurdi heldur ikki hinar 12, sum høvdu verið ápostlar undan honum (Gal.1.17). Tí hava vit eitt at gera: boyggja okkum undir fullkomna myndugleika Guds og ápostlanna, sum Gud greitt hevur givið okkum gjøgnum Paulus Ápostul í heilum 2 kapitlum. (1.Tim.kap.3 og Tit.kap.1). Øll trúgvandi eru brøður, eitt likam í Kristusi (Róm.12.5, 1.Kor.10.17, 12.12.13.20, Ef.4.4). Bert nakrir fáir vóru, “tá,” ikki í dag, serligir ápostlar, við ápostlamyndugleika. Nú í dag eru nakrir kallaðir av Gudi til at virka í og út frá samkomu Guds.
V.3-5, Deyði Kristusar.
V.3
Hann byrjar við at staðfest sítt ápostla embæti. Sipar síðani til: náði veri við tykkum og friður frá Gudi og Faðir og Harra okkara Jesusi Kristi, (v.3). Evangeliið kom til teirra við ápostlinum, og førdi náði og frið til teirra. Náðin vísti til, at frelsan kom, óuppiborið, frá Gudi eina. Náðin sipaði til hvat Gud kundi gera, eina Gud, tá Hann sendi Son Sín sum Frelsara heimsins (kosmos). Tá hoyrdis frá krossinum: “Tað er fullgjørt.” Og hesi undurrfullu orð komu soleiðis at útihýsta øllum øðrum, sum menniskja kundi gera. Rós teirra var fullkomiliga útistongt. Hetta var grundarlagið undir trúnni, tí nýggju læruni, náðievangeliums Guds (Áp.20.24). Friðurin var úrslitið: frið við Gud, stór signing av at vera í sambandi við Hann, og kenna at “tað er fullgjørt,” og øll synd var fyrigivin, og tí kundu tey altíð liva í friði við Gud, í friði Guds. Men tað var júst frá hesi náði, tey vóru í vanda fyri at falla frá. Slík signing kundi aldri komi av at halda lógina. Legg merki til, at her eins og í v.1, nevnir hann: “Gudi Faðir” saman við “Harra okkara Jesusi Kristi,” soleiðis vísir hann til Guddómleika Kristusar. Teir eru eitt, Eg og Faðirin, Vit eru eitt, (Jóh.10.30).
V.4
Paulus vendir sær nú til sjálvt hjartað í evangeliinum: “sum gav Seg sjálvan fyri syndir okkara, fyri at bjarga okkum út úr hesum núverandi ónda heimi, eftir vilja Guds og Faðirs okkara!”
- “sum gav Seg sjálvan“ (tað var ein verunleikin, tað var søga),
- “fyri syndir okkara,” (tað var grundin, tað var læran),
- “fyri at bjarga okkum út úr hesum núverandi ónda heimi,” (tað var endamálið, tað var ein opinbering)
- “eftir vilja Guds og Faðirs okkara!” (tað var vitnisburðurin, tað var æviga ráð Guds).
Hann sipar meiri til krossin enn til sjálvan deyðan.
Grundað á hesi orð: “sum gav seg sjálvan.” Hvør var Hann, í øllum Sínum stórleika, virðing, dygd, hátign og dýrd. Og tað var fyri okkara syndir. Hann ofraði seg sjávan fyri okkum, sum offur, bar syndir okkara, bar dóm okkara, fyri okkum, í okkara stað, doyði og reis uppaftur.
Um hetta er so, er eingin grund fyri at leggja nakað slags av lógarverkum afturat hesum. Um tað var Guds ætlan, Hann doyði fyri syndir okkara, so er Gud nøgdur. Tað vildi tí verið skeivt at lagt nakað afturat hesum. Endamálið var at frelsa og bjarga okkum út úr hesum núverandi ónda heimi, mótsætt til í hinum komandi heim, (Mark.10.30, Luk.18.30). Orðið “bjarga” sipar til (gerðsøgn, Gud gjørdi tað), vísir til gleði og fragd Guds at bjarga syndarum.
Guds ætlan var ikki fyrst og fremst at taka okkum út úr hesum ónda heimi (tíðarskeiði, sum sermerkir hendan ónda heim, sum allarhelst sipar til mótsetningin “komandi heim, ella komandi tíð”), men at vit skuldu verða her og liva fyri Hann.
Men ein dagur kemur, skjótt, tá kemur Kristus aftur og tekur okkum út úr hesum núverandi ónda heimi, antin við deyða ella við burturrykkingini, inn í æviga ríki Harra og Frelsara okkara Jesu Krists (2.Pæt.1.11, 1.Kor.15.51-58. 1.Tes.4.13-18).
v.5
Honum veri dýrd í aldur og allar ævir! Amen. Ikki okkum verið dýrd. Ikki av okkara verkum, men eina av náði Hansara við trúgv á Hann.
V.6
Eg undrist á, at tit so skjótt lata tykkum venda burtur frá Honum, ið kallaði tykkum við náði Kristusar, til annað evangelium.
So skjótt. Nøkur fá ár. Ikki bert burtur frá eini læru, evangeliinum, men burtur frá sjálvum persóninum, Honum, Kristi Jesusi. Venda burtur, sipar til hernarligt, tey vóru rýmd frá náðis evangeliinum, rýmd úr heri Guds. Tey høvdu vent Gudi bakið. Til eitt falskt, eftirgjørt evangeliið, sum tó einki annað er. Tey vóru við at vendu sær burtur frá frælsinum í Kristusi, frá náðisevangeliinum, inn aftur í religiøsa fangahús lógarinnar. Tey blandaðu lógarverk uppí náðis evangeliið. Sum hvørki var lóg ella náði, men ein fløkja ein rangsnúgvan av evangelium Kristusar.
V.7
sum tó einki annað er; bert eru nakrir, sum villa tykkum og vilja rangsnúgva evangelium Kristusar. Hetta “annað” evangeliið var bæði villeiðandi og rangsnúgvandi.
Vit lesa um ápostlafundinum í Jerúsalem: nakrir, hava órógvað tykkum við talu síni og volt sálum tykkara ófrið, Áp.15:24; Teir elstu úr Efesus til Milet, á fund við Paulusi: Eg veit, at eftir at eg eri farin, skulu svárir úlvar koma inn ímillum tykkara, og teir skulu ikki eira fylginum, Ja, millum tykkum sjálvar skulu menn stíga upp, sum skulu tala tað, ið rangvørgt er, fyri at draga lærisveinarnar eftir sær. (20:29–30). Verunleikin var, at tað var grundað á mannaverk, drivið av mannaorku, har náðin var ókend, slíkt var als einki evangeliið, als eingin gleðiboðskapur, bert ein kúvendan aftur inn í myrka ófrælsa lógarfongslið (Gal.3.10,13, 23).
Hvussu kann ein boðskapur grundaður á hjálparleysa menna orku, manna ráð og verk, roknast fyri eitt gleðiboð, eitt evangeliið. Hvussu kann eitt manna krav, sum er ómøguligt at fremja í verki, vera kallað eitt gleðiboð. Ein og hvør, sum boðar ein frelsuveg, sum á ein ella annan hátt er grundaður á mannaverk, heldur enn á náði Guds, oyðileggur boðskapin í evangeliinum. Tey bert villleiða ærlig og álvarsom trúgvandi. Tey hava einki evangeliið. Eingi gleðiboð. Tey bera ein banningarboðskap (Gal.1.8-9).
V.8-9
Men um so vit ella eingil av Himli kunnger tykkum annað evangelium enn tað, sum vit hava kunngjørt tykkum – hann veri bannaður!
Sum vit áður hava sagt, sigi eg nú uppaftur: Kunnger nakar tykkum annað evangelium enn tað, sum tit hava tikið við, so veri hann bannaður!
Hann sigur: eingil av Himli, ikki eingil Guds, ella eingil Harrans.
Orðið annað kemur tvær ferðir fyri, v.6 og v.7, og tvær ferðir fyri i v.8 og v.9. Eisini tvær ferðir Bannaður. (Akan bannlýstur, Josva 7.1, 22.20). Paulus ynskti, at bann skuldi koma yvir ein og hvønn, sum kunngjørdi annað evangelium.
Frelsarin strýddi einsamallur á Golgata. Gud Mín, Gud Mín hví ert tú farin frá mær.
Frelsa er ikki í nøkrum øðrum; heldur ikki er nakað annað navn undir himli, givið millum menniskju, sum vit skulu verða frelst við.” (Áp.4.12).
Eg lærdi tykkum sum hitt fyrsta tað, sum eg eisini havi tikið við: At Kristus doyði fyri syndir okkara eftir skriftunum, at Hann var jarðaður, at Hann reis upp triðja dagin, eftir skriftunum (1.Kor.15.3-4).
Middepulin í Evangeliið var há og spott, blóð og deyði. Tað var tað, sum hendi á Golgata. Tí er hitt sannað evangeliið dárskapur fyri heiminum. Tí orð krossins er víst teimum dárskapur … (1.Kor.1.18)
Tí eg skammist ikki við evangeliið; tað er kraft Guds… (Róm.1.16).
Frelsarin stendur fyri seg sjálvan, sum hin Stóri frelsari, Messias, Kristus.
Frelsan fæst eina av trúgv og við trúnni, (Róm.3.30).
Hin sannað frelsa gevur Frelsaranum tøkk og lov og dýrd:
Honum veri dýrd í aldur og allar ævir! Amen. (Gal.1.5).
Og gevur syndaranum frælsi.
Til frælsi hevur Kristus gjørt okkum fríar. Standið tí fastir og latið tykkum ikki aftur leggja undir trældómsok! (Gal.5.1).
Annað evangelium
Gal.1.5-9
4 ferðir “annað (mótsætt) evangelium.” Sum tó einki annað (av sama slag) er. Tað er bert eitt evangelium. Evangelium merkir = (góð tíðindi, góður boðskapur). Jesus segði: Eg eri vegurin, (Jóh.14.6). Hvat so við øllum ymiskum lærum um frelsuna?? Hann verið bannaður!!
Galatia (Lystra og Derbe). Har kunngjørdu teir evangeliið (Áp.14.7,21). Hvat var evangeliið? Ápostulin lýsir hetta nágreinuliga í Rómbrævinum, hvussu Gud tilroknar rættvísi, eina av náði, til syndarar (Róm.3.10-18), ein við trúgv á Jesus Kristus (Róm.3.22), uttan verk, (Róm.4.6).
Men nú kunngjørdu Jødarnir eitt annað (mótsætt) evangelium, av verkum, lógarverkum, mannaverkum. Hvat var tað fyri ein boðskapur?
- venda tykkum burtur frá Honum, ið kallaði tykkum við náði Kristusar, (Gal.1.6).
- bert eru nakrir, sum villa tykkum (Gal.1.7)
- Og vilja rangsnúgva evangelium Kristusar (Gal.1.7)
- Ella royni eg at toknast menniskjum! (Gal.1.10)
- at lúra eftir frælsi okkara, sum vit hava í Kristi Jesusi (Gal.2.4)
- so teir kundu gera okkum til trælir (Gal.2.4).
- følsku brøðrum, ið høvdu sníkt seg inn at lúra eftir frælsi okkara, (Gal.2.4).
Hvat lærdu og kunngjørdu teir? »Lata tit tykkum ikki umskera eftir siði Mósesar, kunnu tit ikki frelsast!« (Áp.15.1). Tey máttu venda aftur til lógina, sum varð givin við Mósesi, av Sinai (2.Mós.31.18), aftur til lóg, boð og fyriskipanir. Aftur til halgisiðir. Aftur til umskeringina. Teir lærdu, at um hetta gamla ikki varð lagt afturat frelsuverki Kristusar, so kundu tey ikki frelsast.
Men mannaverk og mannaboð kundu bert oyðileggja frelsuna. Jesus segði: Tað er fullgjørt. Sjálvt Guds verk við Mósesi, sum varð givið fyri umleið 1.400 ár frammanundan, og sum teir royndi at leggja afturat fríu frelsuni, fyri at gera frelsuna í Kristusar tryggar. Men tað mótsætta hendi. Frelsuvissan og frelsutrygdin gjørdist bert ótryggari, tí nú var mannaverk og mannaboð, og lógin av Sinai blanda uppí. Eins og gift latin í reint vatn. Hesi lógarboð, ofringar, umskering oa, sum kom frá Gudi við Mósesi, til eitt ávíst endamál, til eina avmarkaða tíð, og var málrættað til komu Kristusar:
Soleiðis er lógin vorðin tyktari okkara – til Kristus, (Gal.3.24, 3.19-21).
Kristus er endi lógarinnar (Róm. 10.4).
Tí lógin varð givin við Mósesi; náðin og sannleikin eru komin við Jesusi Kristi. (Jóh.1.17).
við lógini kemur sannan av synd, (Róm3.20).
Men lógin kom aftrat, fyri at fallið skuldi verða stórt; (Róm.5.20).
Ápostulin sigur: Kemur onkur og prædikar annan Jesus (2.Kor.11.4).
Evangeliið er sostatt ein boðskapur um bert ein persón, Son Guds Jesus Kristus, Messias, sum kom at frelsa syndarar.
Eingin annar, hvørki eingil av Himli, Móses, Paulus ella nakar annar kundi leggja nakað afturat evangeliinum, uttan ræðuligan tvífaldan dóm: “hann veri bannaður” (Gal.1.8-9).
Frelsuverki Kristusar. ”Tað er fullgjørt” (Jóh.19.30).
Men um so vit ella eingil av himli kunnger tykkum annað evangelium enn tað, sum vit hava kunngjørt tykkum – hann veri bannaður (Gal.1.8).
Hann nýtir sera sterk orð um tann, teir ella tey, sum kunngera annað evangelium, hann sigur ikki minni enn tvær ferðir: Hann veri bannaður! (Gal.1.8-9).
Sannað evangeliið:
Rómbrævið útleggur evangeliið. Teir fyrstu kapitlarnir út til kap.3.18 vísa á, at øll menniskju er syndarar og fortapt, hvør muður teptur. Vit kunnu lesa niðurstøðuna: Róm.3.9-19. Síðani síggja vit rættvísi Guds opinberaða (Róm.3.20-21).
Hendan frelsan er av náði eina, við trúgv eina, á sjálvum Frelsaranum, Jesusi Kristi eina.
Hvussu stór er hendan frelsa? Eins og sjálvur frelsarin, Jesus Kristus, hesin er hin sanni Gud og ævigt lív (1.Jóh.5.20).
Hvussu leingi varðir hendan frelsan? Líka leingi sum Frelsarin. Hann er ævigur. Tann, ið trýr hevur ævigt lív (meiri enn 20 ferðir í Jóh.evang).
Hvussu sterk er hendan frelsa? Líka sterk sum Frelsarin. Almáttigur.
Hvussu vís er hendan frelsa? Líka sum Frelsarin. Alvísur.
Hvussu trygg er hendan frelsa? Líka sum Frelsarin, Gud.
Munurin millum sannað evangelium, og annað evangelium:
Sannað evangelium: Friður, Trygd, Vissa, Vón.
Annað evangelium: Ófriður, Ótrygd, Óvissa, Vónloysi.
Niðurstøða:
Tað er bert eitt evngeliið.
Einki annað evangeliið (4 ferðir, Gal.1.6-9)
Bannaður tann, sum kunngerð annað evangeliið. (Gal.1.8-9)
Onnur evangeliið verða kunngjørd, men tað er bert eitt sætt evangeliið, hini hava broytt hitt sannað evangeliið, og tikið friðin, trygdina, vissuna og vónina burtur.
Paulus sigur: Hvat tað er, og hvar tað er komið frá.
- Hvat tað er:
Tað er náðisevangeliið, av Guds stóru náði. Um tit venda tykkum frá Honum, sum kallaði tykkum við náði Kristusar, er tað at venda sær frá evangeliinum.
Hvørja ferð lærarar byrja at rósa menniskjum, at tey kunnu leggja nakað afturat frelsu síni við verkum, gudsdýrkan, hugspeki, álvarsemi, verður náðisevangeliið oyðilagt og vanvirt. Men sannað evangeliið fagnar og fremur fríu náði Guds.
- Keldan ella upphav evangeliiums
Sannað evangeliið er evangeliið, sum varð opinberað ápostlinum frá Jesus Krist sjálvum. Við øðrum orðum, Ný-Testamentsins evangeliið. Hygg Gal.1.8-9. Paulus lesur bann yvir hvønn tann, sum kunngerð eitt annað evangeliið, enn tað, sum hava kunngjørt tykkum, sum tit hava tikið við.
Uppruni, eyðkenni, sum øll læra og áskoðan verður mett út frá, verður roynt við byrjanini av kunngerðingini av evangeliinum, sum ápostlarnir prædikaðu og sum nú er endurtikin í Nýggja Testamenti..
- Tann, sum vrakar evangeliið.
Líka mikið hvør hann so er, sum vrakar sannað evangeliið, hann skal sjálvur vera vrakaður.
Sjálvt um tað er eingil av Himli. Ella um tað er sjálvur ápostulin. Líka mikið hvussu mangar Bíbliuskúlar hann so hevur roynt, ella hvat heiti hann so hevur, pastor, prestur, bispur, kardinalur, professare ella pávi, hann verði bannaður. Og slíkir skulu verða vrakaðir.
Vit eiga at døma teir eftir boðskapinum teir prædika, ikki evangeliið eftir boðskapi teirra.
Boðberðin prógvar ikki virði í boðskapin, men boðskapurin prógvar virði í boðberðanum.
Vit eiga at døma nútíðar boðskap eftir hesum meginreglum, sum í dag verður boðaður
á als slags altjóða miðlum, bæði av monnum, kvinnum, ungum og eldri, í skrift og talu.
Rannsaka um hugsan teirra samsvarar við fríu náði Guds og einfaldu læru Nýggja Testamentsins?
Um ikki, eiga vit at vraka teirra boðskap, hvussu so virðingarverdur sjálvur boðberðin er. Men standa tey royndina og halda seg til náðisevangeliið Paulusar, eiga vit at fegna boðskapi teirra.
Vit mugu ikki verða sum Jødarnir, sum frá byrjan vildu blanda lógarverk upp í boðskapin (Áp.15), ella sum Galatararnir, sum vildu venda aftur til lógarverk, tí so gagnar Kristus tykkum einki. Vit eiga í lívi og atferð at boðan og kunngera hendan náði-boðskapin fyri øllum menniskjum.
V.10
Tali eg nú menniskjum til vildar ella Gudi! Ella royni eg at toknast menniskjum! Royndi eg at toknast menniskjum enn, so var eg ikki tænari Kristusar.
Paulus heldur á við próvførslu síni fyri einum sonnum evangeliið. Hann vísir á hvussu, hann sjálvur prædikar evangeliið, so hann ikki kemur undir bannið, sum er nevnt tvær ferðirnar í vers 8 og 9, Hvussu kundi hann verja sín lut sum sannur boðberið. Jú, hann ræddist ikki menniskju, og hyklaði heldur ikki, eins og Pætur (Gal.2.11-16), men óttaðist Gud. Hvussu við tí hann sigur um seg sjálvan: “Hinum veiku eri eg vorðin veikur – fyri at vinna hini veiku; eg eri vorðin øllum alt, fyri, ið hvussu er, at frelsa nøkur!” (1.Kor.9.22). Vísir hetta á ein óálítandi veikan mann, sum boðar evangeliið til ein og hvørs tørv, umskering og lóg fyri jødum og nakað annað fyri heidningunum? Mótstøðumenn hansara vildu allarhelst víst á dømir sum Timoteus og Titus, sum báðir vóru umskornir. Nei. Paulus var greiður, bæði í læru og kunngering, hann var heilhjartaður: ”Eingin kann tæna tveimum harrum;” (Matt.6.24). Paulus skrivar greitt um hvør dømir hann. “Fyri meg hevur tað ógvuliga lítið at siga at verða dømdur av tykkum ella menniskjaligum dómstóli – ja, eg dømi meg ikki sjálvur heldur. Víst veit eg einki við mær sjálvum; tó eri eg ikki fyri tað rættvísgjørdur; nei, tann, ið dømir meg, er Harrin. (1.Kor.4.1-5). Paulus stóð stinnur og sterkur mitt í einum tíðaranda, sum var fyltur við neyðsemjum (komprimis). Hann var als ikki nakar religiøsur politikkari, sum royndi at toknast øllum bert fyri at fáa nakrar eyka stemmur, nei, hann lat seg ikki kasta og reka higar og hagar av hvørjum lærdómsvindi, tøldur av snildum menniskjum við svikabrøgdum villunnar, (Ef.4.14).
PMH -
Eivind av Reyni endar møtirøðina, Útveljing
Eivind endar møtirøðina Útveljing 3-5. Feb.2025. Sonni Poulsen, Jens Beck og Petur á Roykheyggi
-
Útveljing 2
Jens Beck Útveljing 2. tann 05.02.25
-
Útveljing 2
Petur av Roykheyggi 5.2.2025, evni: Útveljing 2
-
Útveljing 1
Jens Beck Útveljing 1. tann 04.02.2025
-
Útveljing 2
Sonni Poulsen Útveljing 2. tann. 4.2.2025
-
Útveljing 1
Sonni Poulsen, 03.02.2025, Útveljing
-
Útveljing 1
Petur á Roykheyggi. Útveljin 1, tann 04.02.25
-
Uppbyggið tykkum á heilagastu trúgv tykkara
Tala 19.01.2025. Sunnumorgun. Pætur Martinsson Hansen. Judasar bræv 1.3-4, 20-25. 2.Jóh.2.8-9
-
Trúgv á Jesus
19.1.2025, tala Eyðstein Djurhuus. Vitnisburðurin má verða sannur. Hygg ikki inn í teg sjálvan… Hygg Lamb Guds, sum tekur burt synd heimsins! Jóh.1.29
-
Prógv fyri trúnni
Tala Jan.2025, Pætur Martinsson Hansen. Prógv fyri tí, vit trúgva á. 1.Pæt.1.8-9. 1.Jóh.1.1-4. Jóh.1.1, Job.19.25-27.
-
Lovsongur heimsins ella Guds
Tala Dec.2024, Pætur Martinsson Hansen, Ef.5.18-19
-
Fylling Andans og Nýggjan Song
Tala mánakvøldið 13.01.2025, Pætur Martinsson Hansen, evnið: Andi Guds býr í børnum Guds, tí syngja tey Nýggjan song. Andin Guds býr í børnum Guds: Jóh.7.37-39, 14.17, Róm.5.5, 8.0, Ef.1.13-14,1.Kor.2.12, 6.19-20, 2.Kor.1.22, 2.Tim.1.14 1.Jóh.3.24, 4.13. Syngið nýggjan song: Sálm 137.1-4, Sálm.33.3, 40.4, 96.1, 98.1, 144.9, 149.1. Es.42.10, Op.5.9, 14.3, 15.3.. Tá tit koma saman, 1.Kor.14.26. Sálm.17.1-4: Við áirnar í Bábel, har sótu vit og grótu, táið vit mintust Zion. Á pílatrøini, ið har vóru, hongdu vit hørpur okkara. Tí teir, ið hildu okkum fangað, vildu hava okkum at syngja har; teir, ið kúgaðu okkum, vildu hava okkum at vera glað: »Syngið songir Zions fyri okkum!« – Hvussu kunnu vit syngja songir HARRANS í fremmandum landi!
Ein dagur kemur tá heimsins, Bábels, songur, skal tagna og ikki hoyrast meiri: Op.18.21-22: Veldigur eingil tók stóran stein – sum stóran kvarnarstein – kastaði hann í havið og segði: »Soleiðis skal Bábylon, hin stóri staður, alt í einum verða kollveltur – og ikki verða at finna longur! Ljóð av hørpuspælarum, sangarum, floytublásarum og lúðurblásarum skal ikki hoyrast meiri í tær; eingin listarmaður í nakrari list skal finnast meiri í tær; ljóð av kvørn skal ikki hoyrast meiri í tær;
-
Latið tykkum fylla av Andanum (2) Ef.5.18
Tala Jan..2025. Pætur Martinsson Hansen, Ef.5.18, Kol.3.16, Zak.4.6, Áp.27.4, 1.Tim.2.1-4
-
Fylling av Andanum og Orðinum
Tala sunnumorgunin 5.1.25, Pætur Martinsson Hansen, Latið tykkum fylla av Andanum, so tit tala hvørt til annað við sálmum, lovsongum og andaligum vísum…Ef.5.18-19, Latið orð Kristusar búgva ríkliga millum tykkara, so tit í øllum vísdómi læra og áminna hvørt annað við sálmum, lovsongum og andaligum vísum Kol.3.16.
-
Latið tykkum fylla av Andanum, Ef.5.18
Tala Dec.2024, Pætur Martinsson Hansen. Ef.5.18-19, Kol.3.16, Jóh.7.37-39, 14.17, Róm.5.5, 8.9, 1.Kor.2.12, 6.19-20, 1.Jóh.3.24, 4.13. Andans innsigli 2.Kor.1.22, Ef.1.13, 4.30, Andans dópur 1.Kor.12.13, Ga.3.27, ikki gera heilaga Anda Guds sorg Ef.4.30,.Sløkkið ikki Andan 1.Tess.5.19.
-
Tilbiðjan, Worship
Tala sunnumorgun 22.12.24, Pætur Martinsson Hansen. Evni: Tilbiðjan (Worship). Matt.2.2,8,11, Dømir: Matt.4.9, 8.2, 9.18, 14.33, 15.25, 15.25, 20.20, 28.9, 28.17. Jesus lærdi um tilbiðjan Jóh.4.20-24. Vantrúgvandi 1.Kor.14.25, Tilbiðja illar andar og avgudar av gulli, silvur, kopari, steini og træði – sum hvørki fáa hugt, hoyrt ella gingið, Op.9.20.
-
Útveljing 2.Tess.2.13
Útveljing, 2.Tess.2.13: valdi tykkum út
Men skylda okkara er altíð at takka Gudi fyri tykkum, brøður, elskaðir av Harranum, at Gud frá upphavi valdi tykkum út til frelsu í halgan Andans og trúgv á sannleikan.
Valdi tykkum út (G138, haireō,) bert nýtt tríggjar ferðir í NT, (so veit eg ikki hvat eg skal velja, Fil.1.22), 2.Tess.2.13, (Hann valdi fyrr at líða ilt við fólki Guds enn at hava stutta njóting av synd. Heb.11.25).
Her síggja vit, at 2 út av 3 versum, sum nýta sama orð, sum einki hava við Guds treytaleysu persónligu útveljing at gera, men menniskja persónligt velur. Útveljing er til eitt serligt endamál, ella eina serliga uppgávu. Tí kunnu vit spyrja um nakað serligt endamál, ella nøkur serlig uppgáva liggur aftanfyri orðini her í, 2.Tess.2.13.
A
Upphavi
Ein møgulig útlegging av 2.Tess.2.13, hvílir á tí Grikska orðafellinum “ap archés, frá upphavi.” Upphavið til hvat. Frá ævinleikans upphav? Frá upphav av skapanini? Tíðar-upphav? Evangeliums upphav?
Ensku bíbliurnar NIV og NLT nýta “firstfruith of salvation.” Frumgróður frelsunnar í Europa? Eisini ESV hevur líknandi týðing: “God chose you as the firstfruits to be saved.” NKJV nýtir eisini “frumgróður,” (Róm.16.5, 1.Kor.16.15). Spiros Zodhiates skrivar næstan 2 síður um orðið arché/upphavi, og sipar til tíðarhúshald evangeliiums, ella um royndir hjá teim Kristnu frá byrjan, frá upphavi, (Luk.1.2, Jóh.15.27, um lívið, Áp.11.15, 26.4, Fil.4.15, 2.Tess.2.13, 1.Jóh.1.1, 2.7,13,14,24, 3.11, 2.Jóh.1.5,6). Hetta samsvar eisini við fyrstu versini til samkomuna í Tessalonika: 1.Tess.1.4-8:
Vit vita jú, at tit eru útvaldir (eklogé), tit brøður, elskaðir av Gudi. Tí evangelium okkara kom ikki bert í orðum til tykkara, nei, í kraft og Heilaga Andanum og við fullari vissu. Tit vita eisini, hvussu atburður okkara var tykkara millum fyri tykkara skuld. Og tit gjørdust eftirfylgjarar okkara – ja, eftirfylgjarar Harrans, táið tit, mitt í stórari trongd, tóku móti orðinum við gleði í Heilaga Andanum, so at tit eru vorðnir øllum hinum trúgvandi í Makedonia og Akaia fyridømi. Tí frá tykkum hevur orð Harrans ljóðað út; ikki bert í Makedonia og Akaia, nei, allastaðni hevur hoyrst um trúgv tykkara á Gud, so at okkum nýtist einki at siga um tað.
B
Frelsu
Fyri betur at skilja endamálið við “frelsu” teirra, mugu vit venda okkum til grikska orðið “frelsu” (soteria G4991). Spurningurin er um frelsa, altíð sipar til andaliga æviga frelsu frá synd? Ella likamlig frelsa, frá sjúku, frelsa frá fíggindum, drukning, falli, oa. Sum altíð er tað samanhangið, sum avgerð týdningin. Nøkur dømir: (Áp.7.25, 27.34, Fil.1.19). Tað er greitt, at Paulus skrivar troystarbræv til samkomuna í Tessalonika, við upplýsing um afturkomu Kristusar, og um hvat serliga ferð at henda við trúgvandi í endatíðini. Hann troystar tey við, at trúgvandi skulu verða frelst frá vreiðini, ið kemur (1.Tess.1.10). Soleiðis kunnu vit, í ljósinum av samanhanginum, “Gud frá upphavi valdi tykkum út til frelsu,” koma til tað røttu niðurstøðu, at hann sipar til frelsu frá “vreiðini, sum kemur,” trongdartíðini.
Hettar samsvarar við læruni í 1.Tess.5.1-9:
Um tíð og tíma, brøður, nýtist tykkum ikki, at skrivað verður til tykkara. 2 Tit vita jú sjálvir gjølla, at dagur Harrans kemur sum tjóvur á nátt. 3 Táið tey siga: »Friður og eingin vandi!« – tá kemur bráður undirgangur á tey, eins og verkir á barnakonu, og tey skulu als ikki sleppa undan. 4 Men tit, brøður, eru ikki í myrkri, so dagurin skuldi komið á tykkum sum tjóvur. 5 Tit eru jú allir børn ljóssins og børn dagsins; vit hoyra ikki náttini ella myrkrinum til. 6 Latið okkum tí ikki sova sum hini, nei, latið okkum vakja og vera edrúar! 7 Tey, sum sova, sova jú um náttina, og tey, sum drekka seg drukkin, eru drukkin um náttina. 8 Men vit, ið hoyra deginum til – latið okkum vera edrú, ílatin brynju trúarinnar og kærleikans, og vón frelsunnar sum hjálm! 9 Gud hevur jú ikki ætlað okkum til vreiði, men til at vinna frelsu við Harra okkara Jesusi Kristi. (2.Tess.
Her lósu vit um “dag Harrans,” “dagurin,” og tað er týðuligur munur millum “tey,” og “tykkum” “vit” og “okkum.” Bráður undirgangur á “tey,” “tey” skulu ikki sleppa undan. “Tit” eru ikki í myrkrinum, “tit” eru børn ljósins, og børn dagsins. Gud hevur jú ikki ætlað “okkum” til vreiði (v.9), men til at vinna frelsu (soteria). Legg væl til merkis, at Paulus skrivar til nøkur, sum longu eru andaliga frelst, frá synd, sum eru rættvísgjørd við trúgv á Kristus, og hava frið við Gud, og skulu ikki koma til fordøming (Róm.5.1, 8.1). Hesi sum longu vóru frelst, eru eisini vald út til frelsu (soteria) (2.Tess.2.13), tað er frelst frá vreiðini, sum kemur, (1.Tess.1.10). Samanhang, og krossávísing eru greið.
Tí kunnu vit siga, at hann valdi tey út til frelsu, bjarging, frá trongdartíðini. Frá samanhanginum síggja vit, at Paulus tosar um frelsu frá komandi vreiði yvir heimin, ikki yvir vreiði frá endaliga dóminum, sum øll trúgvandi, longu eru frelst frá.
C
Í halgan Andans
Okkara VD týðing er greið her. At Gud frá upphavi valdi tykkum út til frelsu (frá vreiðini) “í halgan Andans.” Kristus frelsti okkum, til at liva í Andanum (endamál), og verða fylt av Andanum, og “trúgv á sannleikan.” Tankin samsvarar við Ef.1.4, Kol.1.21-22, 3.12, 1.Pæt.1,2.5-9, og mong onnur skriftstøð, at vit eru útvald til at verða heiløg, til eitt endamál og eina uppgávu. Ikki útvald til frelsu, men til frelsu “í halgan Andans.” Frelsan er til allan heimin, kosmos, (Jóh.3.16, 1.29), men “vald út til frelsu í halgan Andans” er til tey, sum longu eru komin til trúgv og eru frelsu, “til halgan Andans.” Paulus nevnir hesi tvey, sum eru endamál og uppgáva við hesi útveljing, bæði í Heilaga Andanum, 1) í halgan Andans og 2) trúgv á sannleikin, sum reinsar lív hins trúgvandi, “Halga tey í sannleikanum! Orð Títt er sannleiki.” (Jóh.17.17).
Niðurstøða:
Grikska orðið “vald út” (G138, haireō), finnst bert tríggjar ferðir í NT og tvey av orðunum sipa til menniskju, sum sjálvi velja.
“Frá upphavið” (ap archés), verður ofta sipa til frumgróður, og eisini týtt til tað sama aðra staðni í Skriftini.
Orðið frelsa kann eisini týðast til bjarging, grundað á samanhangið.
Heilaggering kann eisini verða endamál av umtalaðu frelsu.
-
Mangan meir
Mangan meir.
Fimti kapitul í Rómbrævinum verður onkuntíð kallaður “mangan meir” kapitulin. Tí tað eru fimm undurfull skriftstøð við “mangan meir.”
1.
“Mangan meir skulu vit tí, táið vit nú eru rættvísgjørd í blóði Hansara, við Honum verða frelst frá vreiðini.” (Róm.5.9).
Hetta fyrsta versið er viðmerking til tað undurfulla skriftstaðið beint framman undan, sum lýsir undurfulla kærleika Gud, “við, at Kristus doyði fyri okkum, meðan vit enn vóru syndarar.” (v.8).
Vit skulu eisini verða fullkomiliga frelst frá rættvísu heiløgu vreiði Guds.
2.
Síðani er tað sannleikin í vers 10: “Tí vórðu vit, táið vit vóru fíggindar, sátt við Gud við deyða Sonar Hansara, skulu vit mangan meir, eftir at vit nú eru sátt, verða frelst við lívi Hansara.”
Áður vóru vit fíggindar, men nú eru vit ikki bert frelst frá vreiði Guds yvir synd, men eisini frelst frá kraft syndarinnar, tí lívið í Kristus, gerst lív okkara, tá vit hava játtað syndir okkara, og tí verða vit fullkomiliga endurreist til samfelag við Hann.
3.
Triðja, har vit lesa um “mangan meir náði:”
“Men ikki er so við náðigávuni sum við fallinum; tí doyðu hini mongu við falli hins eina, so er mangan meir náði Guds og gávan komin í yvirflóð til hini mongu við náði hins eina mans, Jesu Krists.” v.15. Náði Hansara er mangan meiri enn øll okkara synd.
4.
Fjórða, vers 17: “ Ráddi deyðin, aftur fyri fall hins eina, við hinum eina, so skulu mangan meiri tey, sum fáa yvirflóð náðinnar og rættvísigávunnar, ráða í lívinum við hinum eina, Jesusi Kristi.” Legg merki til, at tað økist til “mangan meiri:” frelst frá vreiðini, frelst til rættvísi, eitt lív í yvirflóð av náði, og nú eitt lív í sigri. Eitt sigursríkt lív.
5.
Til síðst, samanumtikið: “Men lógin kom aftrat, fyri at fallið skuldi verða stórt; tó, har sum syndin varð stór, varð náðin (mangan meir) uppaftur størri, fyri at, eins og syndin ráddi í deyðanum, so skuldi eisini náðin ráða við rættvísi til ævigt lív við Jesusi Kristi, Harra okkara.” (v.20-21).
PHM Týddi eftir HMM.